
Teslenkowa Larysa, konsultantka technologiczna, autorka strony internetowej i kanału YouTube „Ekspert od Boczniaków”
https://veshenka-expert.info/
https://www.youtube.com/@veshenka_expert_info
https://veshenka-expert.info/en/oyster-mushroom-cultivation-technology/
W poprzednim artykule wspominałam, że przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac związanych z wyposażeniem pomieszczeń, ważne jest ocenić ich przydatność do uprawy boczniaków oraz koszty napraw, zwłaszcza jeśli wynajmujecie te budynki.
W tej serii artykułów omówię niezbędne obszary produkcyjne i jak określić, czy Wasze budynki są odpowiednie do uprawy boczniaków.
W sumie będą trzy artykuły. W tym przedstawię przegląd strukturalnych podziałów gospodarstwa grzybnego. W drugim artykule opiszę wady i zalety pracy na zakupionym podłożu. W trzecim artykule skupię się na szczegółowym opisie sekcji podłoża i technologii przetwarzania podłoża.
Strukturalne Podziały Gospodarstwa Produkcji Boczniaków
Laboratorium Produkcji Grzybni
W gospodarstwach produkujących mniej niż 15 ton grzybów miesięcznie, zazwyczaj kupuje się gotową grzybnię. Jednakże, niektóre średnie, a częściej duże gospodarstwa, nadal wolą produkować własną grzybnię macierzystą (grzybnia pierwszej generacji) z zakupionych płynnych kultur. Następnie produkują drugą generację grzybni do użytku na własnym gospodarstwie oraz do sprzedaży innym farmom grzybowym.
Ekonomicznie jest to uzasadnione w większości przypadków, ale kapitałowe i miesięczne wydatki powinny być nadal obliczane matematycznie.
Ważne jest, aby zauważyć, że na gospodarstwie laboratorium grzybni, warsztat podłoża i uprawa grzybów to oddzielne jednostki produkcyjne. Oznacza to, że powinny mieć własny personel, technolog produkcji grzybni i kierownika.
Każde pomieszczenie można dostosować do laboratorium – nie są potrzebne wysokie sufity ani specjalne wymagania. Jednak bardzo ważna jest czystość mikrobiologiczna. Dlatego budynki, w których kiedyś trzymano zwierzęta lub ptaki, nie nadają się.
Wymagane pomieszczenia:
- Magazyn do przechowywania zboża
- Pomieszczenie do napełniania worków ziarnem
- Pomieszczenie do autoklawowania
- Strefa czysta, gdzie znajduje się pokrywa wyładowcza autoklawu i odbywa się inokulacja ziarna macierzystego kulturą grzybową
- Inkubatory do kolonizacji ziarna grzybnią, dostępne ze strefy czystej
- Szatnia i łazienka dla personelu
- Chłodnie do przechowywania grzybni
WAŻNE: Grzybnię (produkowaną na miejscu lub kupioną) należy przechowywać w oddzielnej chłodni!
W strefie czystej laboratorium powinna być zainstalowana wentylacja z wysokiej jakości etapowym oczyszczaniem powietrza za pomocą przemysłowych filtrów (grubych, drobnych i wysokiej wydajności) – aby usunąć duże cząstki, kurz, nasiona roślin, zarodniki pleśni i bakterii, pyłki.
Powierzchnia laboratorium zależy od wolumenu produkcji grzybni i jest obliczana przez specjalistę. Produkcja grzybni nie jest moją specjalizacją, więc nie podaję konkretnych liczb.
Warsztat Podłoża
Omówię powierzchnie warsztatu podłoża w trzecim artykule tej serii, ponieważ zależy to nie tylko od ilości produkowanego podłoża, ale również od harmonogramu pracy gospodarstwa i metody przetwarzania surowców (sterylizacja lub pasteryzacja).
Pomieszczenia do Uprawy Boczniaków
Ten dział jest niezbędnym elementem każdej farmy grzybnej. Małe gospodarstwa używają dwustrefowego systemu uprawy – gdzie kolonizacja grzybni odbywa się w jednym pomieszczeniu, zwanym „inkubatorem”, a wzrost grzybów w innym pomieszczeniu – w komorze uprawy. W wielu krajach termin „komora uprawy” jest bardziej znany. W systemie dwustrefowym klimat w pomieszczeniach się nie zmienia. W inkubatorze tworzony jest mikroklimat tylko dla kolonizacji bloków. W komorze uprawy klimat jest ustawiany na wzrost grzybów, bez uwzględnienia cech różnych faz wzrostu. Uważam, że dla produkcji powyżej 6 ton boczniaków miesięcznie system dwustrefowy jest niepraktyczny. Należy używać systemu wielokomorowego (jednostrefowego) – gdzie podłoże jest ładowane do komory, a klimat zmienia się w zależności od fazy rozwoju grzybni, a potem – od fazy wzrostu owocników grzyba. W oddzielnym artykule poświęconym klimatowi opiszę bardziej szczegółowo zalety systemu jednostrefowego dla dużych gospodarstw.
Pomieszczenia do uprawy powinny mieć co najmniej 3,0-3,3 metra wysokości, betonowe podłogi, izolowane ściany i sufity. Ich powierzchnia zależy od rozmieszczenia bloków, ich wagi i częściowo od wybranego systemu cyrkulacji powietrza. Rozważ również, jak zebrane grzyby będą dostarczane do przycinania i pakowania. W wielu przypadkach gospodarstwa korzystają z konstrukcji budynku przyjętej w kompleksach pieczarkowych – korytarz, z którego można dostać się do komór uprawy, gdzie znajduje się system wentylacji, są przechowywane puste skrzynki, i gdzie są przemieszczane wózki lub wózki widłowe z zebranymi grzybami.
Obszar Przetwarzania i Chłodzenia Grzybów
W niektórych gospodarstwach podczas zbioru grona są zrywane i natychmiast przycinane. Jednak w większości przypadków odbywa się to w oddzielnym pomieszczeniu. Jeśli planujecie pakować grzyby, pamiętajcie o przeznaczeniu miejsca na pracowników i sprzęt do pakowania. Z pomieszczenia przetwarzania grzybów powinien być przejście (lub przejazd, jeśli skrzynki z grzybami są przewożone na wózku lub elektrycznym wózku) do chłodni z przemysłowymi monoblokami utrzymującymi temperaturę wewnątrz lodówki od +3 do +5 stopni Celsjusza. Chłodnie powinny mieć izolowane drzwi, ściany, podłogi i sufity. Można je zbudować wewnątrz budynku z paneli warstwowych.
Pomieszczenia Pomocnicze i Użytkowe
Zaplanujcie, gdzie będą się znajdować szatnie i pomieszczenia socjalne dla pracowników, magazyny na odczynniki chemiczne, niezbędny sprzęt i materiały eksploatacyjne.
Dodatkowo, ważne jest, aby na terenie produkcji znajdowała się własna stacja transformatorowa, studnia i system kanalizacyjny. Ich moce powinny być obliczone przez specjalistów profilowych na podstawie danych dostarczonych przez technologa projektu.