Irlandzki przemysł grzybowy: Wywiad z Donalem Gernonem

Irlandzki przemysł pieczarkarski przeszedł znaczące transformacje w ciągu ostatnich dziesięcioleci, stojąc w obliczu wyzwań, od niedoborów siły roboczej po obawy związane z ochroną środowiska. W niedawnym wywiadzie z Donalem Gernonem, doradcą ds. grzybów z Teagasc w Irlandii, uzyskaliśmy cenny wgląd w obecny stan branży i innowacyjne środki podejmowane w celu rozwiązania pojawiających się problemów.

Donal Gernon ujawnił, że obecnie w Republice Irlandii istnieją farmy grzybów 32, które należą do indywidualnych hodowców 28, ponieważ niektórzy posiadają wiele farm. W Irlandii Północnej działa kolejnych 12 farm. Liczba hodowców i jednostek produkcyjnych zmniejszyła się w ciągu ostatniej dekady, ponieważ małe gospodarstwa zaprzestały produkcji, podczas gdy większe gospodarstwa nadal się rozwijały, aby zapewnić sobie zrównoważony rozwój.

Wszyscy hodowcy w Irlandii, zarówno północnej, jak i południowej, należą do organizacji producentów. Organizacje te umożliwiają hodowcom dostęp do dotacji na maszyny i sprzęt. UE dotuje 50% kosztów nowego sprzętu. Hodowcy z Republiki Irlandii mogą również skorzystać z 40% dotacji w ramach programu Horticulture Grant Scheme. Hodowcy są również zachęcani do stosowania energooszczędnych praktyk, takich jak panele słoneczne i kotły na biomasę. Dotacje w wysokości do 80% są dostępne dla projektów, które poprawiają efektywność energetyczną o 15% lub więcej w ramach Programu Inwestycji w Gospodarstwie Rolnym z ich organizacją producencką.

Organizacje producenckie są odpowiedzialne nie tylko za zarządzanie dotacjami. Całe planowanie produkcji, dostawy surowców, marketing i sprzedaż odbywają się z udziałem PO. Ułatwia to życie indywidualnym rolnikom, ponieważ mogą oni skoncentrować swoje wysiłki głównie na procesie uprawy. Ogólnie rzecz biorąc, gospodarstwa rolne w ramach PO nie mogą oferować produktów bezpośrednio na rynku, ale z drugiej strony skoncentrowana sprzedaż sprawia, że rynek jest bardziej przewidywalny i stabilny.

Istnieją 2 kompostownie w Republice Irlandii – Carbury Comp ost (Monaghan Mushrooms) i Custom Compost (Walsh Mushrooms) oraz kolejne 2 w Irlandii Północnej – Northway Substrate i Cabragh Mushroom Compost.

Produkcja pieczarek w Irlandii sięga około 68,000 ton rocznie, a wartość skupu wynosi około 130 milionów euro. Warto zauważyć, że blisko 85% tych grzybów jest eksportowanych do Wielkiej Brytanii, co sprawia, że Irlandia jest silnie uzależniona od rynku brytyjskiego. Grzyby stanowią prawie 50% całkowitej wartości eksportu irlandzkich produktów ogrodniczych.

Wyzwaniem numer jeden dla przemysłu jest obecnie siła robocza, mówi Donal Gernon. Rekrutacja i utrzymanie pracowników to największy problem. Większość pracowników pieczarkarni to obcokrajowcy pochodzący z różnych krajów Europy, takich jak Litwa, Łotwa, Polska, Bułgaria, Rumunia i Ukraina. W ostatnim czasie irlandzcy plantatorzy zatrudniają pracowników z krajów azjatyckich, takich jak Tajlandia, Wietnam i wiele innych.

Praca staje się coraz droższa wraz z niedawnym wzrostem minimalnych stawek godzinowych do 12,70 euro za godzinę w 2024 r. z 11,30 euro w 2023 r. i 10,50 euro w 2022 r.
Irlandzki przemysł pieczarkarski uważnie śledzi rozwój zrobotyzowanych rozwiązań w zakresie zbiorów, a gdy rozwiązania te staną się wykonalne, możemy spodziewać się dużego popytu na nie w tym kraju.

Kolejnym wyzwaniem dla przemysłu jest torf, główny składnik gleby osłonowej stosowanej w produkcji pieczarek. Irlandzki torf doskonale nadaje się do uprawy grzybów i jest dobrze znany nie tylko w Irlandii, ale także eksportowany do wielu krajów. W Irlandii jest trzech dostawców gleby okrywowej, ale ze względu na troskę o środowisko rząd stale ogranicza dostęp do torfowisk i istnieją szanse, że wydobycie torfu zostanie całkowicie zakazane. Oprócz ograniczeń rządowych, brytyjskie sieci supermarketów naciskają również na przemysł, aby wyeliminował zużycie torfu do 2030 roku.

Branża bada mieszanki bez torfu, a Gernon jest optymistą co do ich potencjalnego sukcesu. „Lata temu byłem bardzo sceptyczny co do osłonek bez torfu, ale teraz mamy naprawdę obiecujące rozwiązania i wierzę, że będzie można uprawiać grzyby bez torfu”, mówi Donal Gernon.

Kategoria grzybów ekologicznych w Irlandii rozwija się powoli, tylko 2-3% gospodarstw jest obecnie w nią zaangażowanych. Donal Gernon zwrócił uwagę, że przejście na uprawy ekologiczne było stopniowe, a kilku producentów przyjęło to podejście.